Dik Prizmaların Temel Elemanları ve Açınımı; Dik Dairesel Silindir ve Yüzey Alanı
Silindir sorularında en çok kaybedilen puan, yanal alan sorulurken tabanların da eklenmesinden geliyor. Yanal alan 2πrh'dir; yüzey alanı ise buna iki tabanın alanı eklenerek 2πr² + 2πrh olur. İlk bölümde dik prizmanın temel elemanlarını tanıyoruz: taban, yan yüz, ayrıt, köşe ve yükseklik. Tabanı n kenarlı bir prizmada köşe sayısı 2n, ayrıt sayısı 3n, yüz sayısı n + 2'dir; bu üç sayı arasındaki ilişkiyi de gösteriyoruz. İkinci bölümde açınıma geçiyoruz. Bir dik prizmanın açınımında iki eş taban ve yan yüzlerin oluşturduğu bir şerit bulunur; bu şeridin uzunluğu tabanın çevresi, yüksekliği prizmanın yüksekliğidir. Buradan yanal alanın her prizmada taban çevresi çarpı yükseklik olduğunu çıkarıyoruz. Üçüncü bölümde dik dairesel silindiri tanıyoruz: iki eş daire taban, eksen, ana doğru ve yükseklik. Dördüncü bölümde silindirin açınımını açıyoruz; yan yüzey bir dikdörtgendir ve bir kenarı 2πr, diğeri h'dir. Bir kâğıdı bükmekle bir kenarı etrafında döndürmenin neden farklı silindirler verdiğini de burada konuşuyoruz. Son bölümde yüzey alanını hesaplıyoruz ve kapaksız kutu gibi tek tabanlı durumları ayırıyoruz. Sonunda 4 çözümlü soru ve 5 etkinlik; 15 soruluk test ve tüm çözümler PDF'te.
PDF'ler
PDF'ler yakında burada olacak.
Bu konuda neler öğreneceğiz?
- Prizma ve dik prizmayı tanımlamak
- Prizmanın tabanına göre adlandırıldığını bilmek
- Taban, yan yüz, ayrıt, köşe ve yüksekliği göstermek
- Köşe, ayrıt ve yüz sayısını kenar sayısına bağlamak
- Açınımın ne olduğunu açıklamak
- Bir şeklin verilen prizmanın açınımı olup olmadığını sınamak
- Açınımdaki şeridin taban çevresi kadar olduğunu görmek
- Yanal alanı taban çevresi ile yükseklikten hesaplamak
- Küpün açınımlarını tanımak
- Dik dairesel silindirin elemanlarını belirlemek
- Eksen, ana doğru ve yüksekliğin eşit olduğunu bilmek
- Taban çevresini ve taban alanını hesaplamak
- Silindirin açınımını çizmek
- Açınımdan yarıçap ve yüksekliği bulmak
- Bükme ile döndürmeyi ayırt etmek
- Yanal alanı 2πrh ile hesaplamak
- Yüzey alanını 2πr² + 2πrh ile hesaplamak
- Kapaksız kaplarda tek taban almayı bilmek
- Verilen alandan yarıçap ya da yüksekliği geri bulmak
- Gerçek hayat problemlerinde alan hesabı yapmak
MEB kazanımları
- MAT.8.4.Dik prizmaların temel elemanlarını belirleyebilme ve açınımını çizebilme
- MAT.8.4.Dik dairesel silindirin temel elemanlarını belirleyebilme ve yüzey alanını hesaplayabilme
