İçeriğe geç
Tema 1 · Sayılar ve Nicelikler

Sonucu Doğal Sayı Yapan Çarpanlar; Kareköklü İfadelerde Toplama ve Çıkarma

√9 + √16 kaçtır? Kök içlerini toplayıp √25 = 5 diyen herkes bu soruyu kaçırıyor; doğru cevap 7. Videoya "bir kareköklü ifadeyi hangi sayıyla çarparsak sonuç doğal sayı olur?" sorusuyla başlıyoruz. İfadeyi a√b biçimine getirip kök dışına çıkamayan çarpanı bulmayı, sonra √b'nin bütün doğal sayı katlarının da aynı işi gördüğünü gösteriyoruz — yani çarpan tek değil, sonsuz tanedir. Alanı doğal sayı olan dikdörtgenlerde bilinmeyen kenarın hangi seçenek olabileceğini de aynı kuralla çözüyoruz. Ardından paydayı doğal sayı yapmaya geçiyoruz: pay ve paydayı aynı kareköklü ifadeyle çarpmak kesrin değerini neden değiştirmez, bunu neden yapıyoruz? Videonun ikinci yarısı toplama ve çıkarmaya ayrıldı. Kök içleri aynı olan terimlerin katsayıları toplanır, kök içi değişmez; katsayısı yazılmayan terimin katsayısı 1'dir. Kök içleri farklı görünen terimlerin sadeleştirildiğinde aynı kök içine gelebileceğini, bu yüzden ilk adımın her zaman sadeleştirme olduğunu örneklerle işliyoruz. Karekökün çarpma ve bölmeye dağıldığını ama toplama ve çıkarmaya dağılmadığını somut sayılarla kanıtlıyoruz. Son bölümde geometriye bağlıyoruz: çevre bir toplama, alan bir çarpma işlemidir; bu yüzden çevrede karekök kalırken alanda kaybolabilir. Sonunda 4 çözümlü soru ve 5 etkinlik; 15 soruluk test ve tüm çözümler PDF'te.

PDF'ler

PDF'ler yakında burada olacak.

Bu konuda neler öğreneceğiz?

  • Kareköklü bir ifadeyi doğal sayı yapan çarpanı bulmak
  • Kök dışına çıkamayan çarpanın √b olduğunu kavramak
  • Çarpanın tek olmadığını, √b'nin bütün katlarının işe yaradığını bilmek
  • En küçük çarpanın neden √b olduğunu açıklamak
  • Alanı doğal sayı olan bir bölgenin bilinmeyen kenarını belirlemek
  • Bir sayıyı tam kare yapan en küçük doğal sayıyı bulmak
  • Paydası kareköklü bir kesri genişleterek paydayı doğal sayı yapmak
  • Genişletmenin kesrin değerini değiştirmediğini kavramak
  • Kök içleri aynı olan terimlerin katsayılarını toplamak
  • Katsayısı yazılmayan terimin katsayısının 1 olduğunu unutmamak
  • Toplama ve çıkarmada ilk adımın sadeleştirme olduğunu kavramak
  • Kök içleri eşitlenemeyen terimleri ayrı ayrı bırakmak
  • Sonucun sıfır çıkabileceği durumları fark etmek
  • Karekökün toplama ve çıkarmaya dağılmadığını örnekle göstermek
  • Kareköklü kenarlardan çevre hesaplamak
  • Çevre ile alan hesabında karekökün neden farklı davrandığını açıklamak
  • Kareköklü uzunlukların yaklaşık değerini hesaplamak
  • Sonucu sıfır olan kareköklü bir işlem kurmak

MEB kazanımları

  • MAT.8.2.Kareköklü bir ifade ile çarpıldığında sonucu doğal sayı yapan çarpanları belirleyebilme
  • MAT.8.2.Kareköklü ifadelerde toplama ve çıkarma işlemlerini yapabilme