Tema 3 · İstatistiksel Araştırma Süreci

İstatistiksel Araştırma Süreçlerini İnceleme, Yanlı Bilgiyi Tanıma ve Dijital Vatandaşlık

Bir reklamda A içeceğinin sütunu B'ninkinin üç katı uzunlukta. Oysa 100 kişiden 52'si A'yı, 48'i B'yi seçmiş; fark yalnızca 4 kişi. Sayılar doğru, grafik yanıltıcı. Bu videoda başkalarının hazırladığı grafik, tablo ve haberlere nasıl bakacağımızı öğreniyoruz. İlk bölümde bir grafiğe bakarken sorulacak beş soruyu ve bir yorumun veriye dayanıp dayanmadığını nasıl anlayacağımızı işliyoruz. İkinci bölümde grafikleri yanıltıcı yapan yolları görüyoruz: sıfırdan başlamayan eksen, eşit olmayan aralıklar, seçilmiş zaman aralığı ve büyütülmüş resimler. Üçüncü bölümde hatalı bilgi ile yanlı bilgiyi ayırıyor, abartılı sözcükleri, belirsiz çoklukları ve yanlı örneklemi tanıyoruz; bir bilgiyi doğrulamanın dört adımını sıralıyoruz. Dördüncü bölümde sayıların doğru olup yorumun yanlış olduğu durumlar var: uç değerin şişirdiği ortalama, sayı ile oranın karıştırılması ve birlikte artan iki şeyi neden–sonuç saymak. Son bölümde kişisel veriyi, KVKK'yi, güvenli dijital davranışları ve bir anket hazırlarken uyulacak etik kuralları konuşuyoruz. Sonunda 4 çözümlü soru ve 5 etkinlik; 15 soruluk test ve bütün çözümler PDF'te.