İçeriğe geç
Tema 2 · İstatistiksel Araştırma Süreci

Nokta Grafiği ve Kök-Yaprak Gösteriminden Çıkarım

Nokta grafiğinde ortadaki sütunun değeri ortanca mıdır? Hayır — ve bu, konunun en çok puan kaybettiren tuzağı. Videoya nokta grafiğiyle başlıyoruz: her nokta bir veriyi gösterir, en yüksek ve en alçak sütun tek bakışta okunur, ama ortanca için verileri önce küçükten büyüğe sıralamak gerekir. Tepe değerin birden fazla olabileceğini, hatta hiç olmayabileceğini örneklerle gösteriyoruz; bu, tepe değeri diğer ölçülerden ayıran en önemli özellik. Yatay eksende renk ya da isim gibi kategorik veriler varsa aritmetik ortalama ve ortancanın neden kullanılamadığını, geriye neden yalnızca tepe değerin kaldığını da tartışıyoruz. İkinci bölümde kök-yaprak gösterimine geçiyoruz: kök onlar, yaprak birler basamağıdır ve en büyük avantajı verilerin zaten sıralı gelmesidir. Veri sayısının satır sayısı değil yaprak sayısı olduğunu, aynı yaprağın tekrarının ayrı bir veri anlamına geldiğini netleştiriyoruz. En çok verinin bulunduğu satırdan aritmetik ortalamanın onlar basamağını tahmin etme yöntemini de işliyoruz — ama bunun bir kural değil, ipucu olduğunu bir karşıt örnekle gösteriyoruz. Son bölümde iki gösterimi karşılaştırıyoruz: hangi veri hangi gösterimde daha iyi anlatılır, neden ikisinde de hiçbir veri kaybolmaz, sütun grafiğinden farkları nedir. Sonunda 4 çözümlü soru ve 5 etkinlik; 15 soruluk test ve tüm çözümler PDF'te.

PDF'ler

PDF'ler yakında burada olacak.

Bu konuda neler öğreneceğiz?

  • Nokta grafiğinde her noktanın bir veriyi temsil ettiğini kavramak
  • Nokta grafiğinden en büyük, en küçük ve genel eğilimi doğrudan okumak
  • Nokta grafiğinden tepe değeri bulmak
  • Tepe değerin birden fazla olabileceğini ya da hiç olmayabileceğini bilmek
  • Ortanca için verileri önce küçükten büyüğe sıralamak
  • Grafikteki soldan sağa sıranın değer sırası olmadığını fark etmek
  • Nokta grafiğinden aritmetik ortalama ve açıklık hesaplamak
  • Kategorik verilerde yalnızca tepe değerin kullanılabileceğini gerekçelendirmek
  • Kök-yaprak gösteriminde kök ve yaprak kavramlarını ayırt etmek
  • Veri sayısının yaprak sayısı olduğunu, kökler olmadığını kavramak
  • Tekrar eden yapraklardan tepe değeri okumak
  • Kök-yaprak gösteriminden ortanca ve açıklığı bulmak
  • En çok verinin bulunduğu satırdan ortalamanın onlar basamağını tahmin etmek
  • Bu tahminin bir kural değil ipucu olduğunu karşıt örnekle göstermek
  • Nokta grafiğini kök-yaprak gösterimine çevirmek
  • Veriye göre uygun gösterimi seçmek
  • İki gösterimin sütun grafiğinden farkını açıklamak

MEB kazanımları

  • MAT.6.5.6.Nokta grafiğindeki verileri yorumlayabilme ve verilerden çıkarım yapabilme
  • MAT.6.5.7.Kök-yaprak gösterimindeki verileri yorumlayabilme ve verilerden çıkarım yapabilme