İçeriğe geç
Tema 6 · İşlemlerle Cebirsel Düşünme ve Değişimler

Bilinmeyen Nicelikler ve Cebirsel İfadeler

"Bir sayının 3 fazlasının 5 katı" ile "bir sayının 5 katının 3 fazlası" aynı şey değildir; bu videodaki en çok tekrarlanan uyarı bu. İlk bölümde bilinmeyen nicelikleri konuşuyoruz: bir fiyatı, bir yaşı, bir sayıyı bilmiyorsak ona bir harf veriyoruz ve değişken diyoruz. Harf seçmeden önce "x neyi gösteriyor?" diye yazmayı alışkanlık hâline getiriyoruz. İkinci bölümde cebirsel ifadenin tanımını kuruyoruz: içinde en az bir değişken ve bir işlem olmalı. 15 + 6 neden cebirsel ifade değil, 3a neden cebirsel ifade, tabloyla gösteriyoruz. Üçüncü bölümde terim, katsayı ve sabit terim var. 3x + 2 ifadesini parça parça ayırıp her parçanın adını koyuyoruz. Buradaki en sinsi hata, x'in katsayısını "yok" ya da "0" sanmak; oysa 1'dir. Dördüncü bölümde sözel ifadeyi cebirsel ifadeye çeviriyoruz: fazlası, eksiği, katı, yarısı, çeyreği. Parantezin ne zaman gerektiğini örneklerle ayırıyoruz. Son bölümde şekillere geçiyoruz: kenarı a olan düzgün beşgenin çevresi neden 5a, kenarı 2k olan karenin çevresi neden 8k? Her ifadeyi bir sayı koyup denemeyi öğretiyoruz. Sonunda 4 çözümlü soru ve 5 etkinlik; 15 soruluk test ve tüm çözümler PDF'te.

PDF'ler

PDF'ler yakında burada olacak.

Bu konuda neler öğreneceğiz?

  • Bilinmeyen niceliği bir harfle göstermek
  • Değişken kavramını açıklamak
  • Harfin neyi temsil ettiğini yazmayı alışkanlık hâline getirmek
  • Çarpma işaretinin değişken önünde yazılmadığını bilmek
  • Cebirsel ifadeyi tanımlamak
  • Bir ifadenin cebirsel ifade olup olmadığına karar vermek
  • Yalnızca sayılardan oluşan ifadeleri ayırt etmek
  • Terimleri + ve − işaretlerinden ayırarak saymak
  • Katsayıyı belirlemek
  • Sabit terimi belirlemek
  • Görünmeyen 1 katsayısını fark etmek
  • Katsayı ile değişkeni karıştırmamak
  • Sözel ifadeyi cebirsel ifadeye çevirmek
  • Fazlası, eksiği, katı, yarısı kalıplarını kullanmak
  • Parantezin gerektiği durumları belirlemek
  • Çıkarmada ve bölmede sıranın önemli olduğunu bilmek
  • Cebirsel ifadeye uygun sözel ifade yazmak
  • Değişkene değer vererek ifadenin değerini hesaplamak
  • Düzgün çokgenlerin çevresini cebirsel ifadeyle yazmak
  • Kurduğu ifadeyi sayı vererek kontrol etmek

MEB kazanımları

  • MAT.6.2.Bilinmeyen nicelikleri değişkenlerle ifade edebilme
  • MAT.6.2.Sözel olarak verilen durumlara uygun cebirsel ifadeler yazabilme ve cebirsel ifadelerin terim, katsayı, sabit terimlerini belirleyebilme